Sitemizin Sürekliliği için Lütfen Sponsor Bağlantılarına Tıklayınız.

Gönderen Konu: Bitim İşlemleri Staj Raporu  (Okunma sayısı 25551 defa)

agbulaka

  • Yönetici
  • Tam Üye
  • *****
  • İleti: 142
    • Profili Görüntüle
Bitim İşlemleri Staj Raporu
« : 17 Ocak 2010, 22:51:37 »
LABORATUARDA YAPILAN İŞLEMLER

Boya laboratuarında müşterinin renk kartelasında beğendiği renge veya kendi getirdiği renk numunesine göre küçük ölçekli boyamalar yapılır. Genellikle 1:10 , 1:8 , 1:6 lık flotte ile laboratuar boyama makineleri boyama yapılır. Denemeler sonucu elde edilen renk müşterinin istediği renk aynıysa, iletme kısmında daha büyük ölçeklerle çalışarak boyama gerçekleştirilir.
Boya laboratuarında kullanılan boya grupları:

Pamuk Reaktif:  Selüloz Kökenli Lifler
Dispers:   Polyester, Kısmen Nylon
Asit boyaları:  Nylon

 

 

LABORATUARDA DÜZENLİ YAPILAN İŞLEMLER

KUMAŞTA ÇEKMEZLİK TESTİ

Hemen her gün işletmeden gelen kumaş örneği takip formunda verilen bilgiler okunur. Takip formunda müşteri ismi , parti numarası , kumaş kalitesi , renk , kumaş giriş eni , tüm en , besleme değeri , okunur. 50-50 cm enden ve boydan boyalı bir kalem ve bir cetvelle işaretlenerek, işaretlenen yerden taşarak  kumaş kesilir. Müşterinin isteği sıcaklıkta çamaşır makinesinde yıkamaya alınır. Daha sonra yıkama bitince yine müşterinin isteği ve örme kumaşının çözgü iplikleri yönünde , kurutma şekli (asarak, tambur..vb) ile kurutulur. kurutma sonunda cetvelle işaretlenen yerden ne kadar sapma olduğu cetveldeki değerden okunarak kayıtlara geçer. Takip formuna bitmiş kumaş eni , çekmezlik değerleri boy ve en olarak yazılır.

 

HASLIK TESTLERİ

KUMAŞLARIN SÜRTMEYE KARŞI RENK HASLIĞI

Amaç: Boyalı veya baskılı mamullerin diğer tekstil ürünleriyle sürtmesi sonucu renk vermemeye ne derece dayanıklı olduğu kontrol etmektir.

Kuru Sürtme Haslık Testi: Test edilebilecek boyalı materyal knockmetreye yerleştirilir. Aletteki kelepçeli hazneye kuru beyaz referans kumaşı (poplin) sabitlenerek kolu 20 çalıştırılır. Önden arkaya doğru hareket eden kelepçeli haznenin numune kumaşa uyguladığı basınç 400 g/cm2 dir.

Beyaz referansa geçen renk, lekeleme derecesini gösteren gri skala ile karşılaştırılır. Numaralandırılmış olan bu renk derecelerinden hangisine benziyorsa, o numara haslık kartelesına işlenir.

Yaş Sürtme Haslık Testi: Kuru sürtme haslığında yapılan işlemler aynen uygulanır. Referans kumaş (beyaz poplin) kumaş ıslatılır, kol 10 kez çalıştırılır.

Gri Skalaya göre değerlendirme şöyledir:

5. derece:    Çok iyi
4/5 derece:  İyi
4. derece:    Orta
3/5 derece:  Biraz kötü
3. derece:   Sınır değer
2/5 derece: Siyahlar için okey, diğer renkler için red
2. derece: Kötü
1/5 derece: Çok kötü
1. derece:   Çok kötü

 

 

 

 


YIKAMA HASLIĞI

Boyalı tekstil materyali özel referans kumaşı ile sabitlenir. 4 g/L deterjan, 1 g/L sodyum perborat içeren banyo hazırlanır. Test edilecek materyalin bu çözeltinin içinde 1:50 banyo oranı ile istenilen sıcaklıkta 30 dakika işlem görmesi sağlanır. Kumaş önce damıtılmış su ile iki kez, akan musluk suyuyla da 1 kez çalkalanır. 60 dakika açıkta kurutulur.

Renk değişikliğini gösteren gri sakala ile beyaz özel kumaşlardaki renkler karşılaştırılarak uygun olanın numarası haslık testi kartelasına işlenir.

BOYA LABORATUARINDA KULLANILAN BOYAMA CİHAZLARI

AHİBA TEXOMAT BOYAMA APARATI

Genellikle açık renklerde tercih edilir. Bu boyama aparatında max 130 ºC de çalışabilir. Makine 12 tüp kapasitelidir. Tüpler içinden yukarı aşağı hareket edebilen çubuklar geçer. Bu çubukların tüp içine giren ucuna boyanacak numune takılır. Tüpler yağ bulunan bir bölmededir. Bu ayağa Atrofix adı verilir. Ve yağın hareketiyle banyo sirkülasyonu sağlanır. Sağ üst kısmında bulunan otomatik kontrol tuşlarıyla istenilen program kodlanır. Bu program doğrultusunda numuneler boyanır. Boyamanın belli aşamalarında boya tüplerine bazı kimyasallar ilave edilir. Boya banyosuna kimyasal maddelerin ne zaman verileceğini aparat tarafından sinyalle haber verilir.

HT TESTER

Kartela hazırlanarak bobinler bu cihazda boyanır. Bu cihazın çalışma şekli işletmedeki HT boya kazanlarıyla aynıdır.

KURU HAVA STERİLİZATÖR (ETÜV)

Markası: Termal
Kullanımı: Laboratuarda, numune olarak boyanan kumaşların kurutulmasında kullanılır. Cihazın içinde sıkışan havayı, dışarı atmak için üstte ayarlanabilen küçük bir kabakçığı vardır. Dışarı ısı geçirmez., bu yüzden ısı kaybı olmaz. Isı kontrolü termostat ile sağlanmaktadır. Termostatlar istenilen dereceye ayarlanabilir. Cihaz 220 Volt ve 50 Hz şehir ceryanı ile çalışır.

TEKSTİL NUMUNE BOYAMA MAKİNESİ

Markası: Termal
Kullanımı: Laboratuarda ısı altında işlem gören boya, kumaş, iplik, test karışım ve renk boyama gibi işlemlerde rahat bir çalışma olanağı sağlar.

12 tüp alma kapasitesine sahiptir. Türlerin bulunduğu kabin, kimyasal maddelerden zarar görmeyen paslanmaz çelik saçtan imal edilmiştir. 50-200 ºC arası ısınma gücüne sahiptir. Isı kontrolü kontak termometre tipi termostat ile kontrol edilmektedir. Cihaz 220 volt ve 50 Hz şehir cereyanı ile çalışmaktadır.

SÜRTME HASLIĞI TEST CİHAZI

Markası: Termal
Kullanımı: Yaş ve kuru sürtme haslığı olmak üzere iki çeşit haslık testi yapılmaktadır. Esas itibarı ile tekstil mamullerinin standart bir baskı ağırlığının uygulanmasıyla numunedeki boyanın standart kumaşa bıraktığı lekelerin gri skala ile derecelendirilmesi ile test edilmesini sağlar. Test refakat kumaşın saf su ile ıslatılması ile yaş olarak da yapılır. Fakat kuru sürtünme haslığının yapıldığı numunenin aynı yeri kullanılmaz. Standart boyutlardaki refakat kumaşı sürtme ucuyla yaylı bir kıskaçla takılır. Sürtme ucu 16 mm çapındadır. Numuneye standart olarak 9 m' lik bir basınç uygular. Bu durumda saniyede bir kere olacak şekilde kol 10 kez çevrilir. Test bittiğinde refakat kumaşı çıkarılır ve gri skala ile sürtme haslığı değerlendirilir. sonuç ise ISO 105*11 Standart metoduna göre değerlendirilir.

IŞIK KABİNİ

Markası: Shırly Developments Limited
Kullanımı: Laboratuarda yapılan boyama ile istenilen renk, bu kabinde ve ışık altında karşılaştırılmaktadır. Burada; İstenilen renk ile boyanan numunenin tutup tutmadığına bakılmaktadır. Kabinde dört çeşit lamba bulunmaktadır. Bunlar:

• TI 84 lambası  Mağaza ışığı (Vitrin ışığı)
• D 65 Lambası  Gün ışığı
• Flouresan Lamba
• UVB Lambası  Kumaşta optik varlığın          kontrolünde kullanılır.


LABORATUAR İŞLEMLERİ
 
Laboratuar boyama işlemleri, işletmelerdeki boyama yöntemlerine ve koşullarına mümkün olduğunca yakın olmalıdır. Boyamanın migrasyon ve fikse adımları için aynı sıcaklık ve süreler sağlanmaktadır.

Boyaların fiksasyonu için soda veya kostik soda ayrı ayrı yada karışım halinde eklenebilir. Alkali ilavesi (soda veya soda / kostik) makine, yardımcı maddeler ve boyanacak renk derinliğine bağlı olarak, 10-20 dakikalık bir sürede basit bir lineer profil ile yapılabilir.

DURULAMA VE YIKAMA İŞLEMLERİ

Boyanan numuneden fikse olmamış tüm B.M.' lerin uzaklaştırılması gerekir. Bu da ilk olarak boyanmış numunelerin hareketli sıcak suda durulanıp, daha sonra yaklaşık 15 dakika süreyle sıcak sabunlama işlemi ile gerçekleşir.

İşletmede kullanılan su ile ilgili olarak belirtilen ve dikkat edilecek olan noktalar, aynı şekilde, durulamaya sabunlama işlemi içinde geçerlidir. Çünkü yabancı madde olarak bulunan bazı metal iyonları B.M.' lerin renklerini değiştirebildiği gibi fikse olmamış olanlarında zorlaştırır.


pH METRE

 pH metre her gün kalibre edilir. Çünkü pH ayarı bozulmuş olabilir. pH'ı 7,5-8 olan saf su içinde bulunan pH metre çubuğu önce pH 4 olan standart suya batırılır ve pH 4 tuşuna basılır, pH 4 göstergede görüldüğü zaman çubuk çıkarılıp bu kez pH 7 olan standart suya batırılır. pH 7 tuşuyla ayarlama yapıldıktan sonra kalibre işlemi tamamlanmış olur.

 

 

 

 

KUMAŞLARDA ELYAF TAYİNLERİ

Pamuk Tayini: Tayini yapılacak pamuklu kumaştan 1 g' lık örnek alınır. 250 mL' lik erlene koyulup üzerine 25 mL %75' lik sülfürik asit eklenir. Bu test sırasında terparatür 50 ºC' de tutulur. 30 dakika sonra örnek kumaş asit çözeltisinden çıkarılır. İyice yıkanıp kuruduktan sonra tekrar tartılır. Bu işlemde sülfürik asit pamuğu çözdüğünden dolayı eksilme 1 g kumaştaki pamuk miktarıdır. Yüzdesini bulmak için şu işlem uygulanır.

 %Pamuk ilk tartım - son tartım *100
      İlk tartım

Polyester Tayini: Polyester karışımlı kumaştan 1 g numune tartılır. Üzerine 25 mL nitrobenzol eklenir. Reaksiyon temparatürü 95 ºC' de kaynamaya kadar yükseltilir. Bu derecede 10 dakika karıştırıldıktan sonra yavaşça soğumaya bırakılır. Çözelti oda sıcaklığına indiğinde alınıp önce sıcak daha sonra soğuk suyla iyice yıkanır. Kurutup tartılır. Nitrobenzol, Polyesteri çözmüştür. Yüzde hesabı şöyle yapılır;


 %Polyester= İlk tartım-son tartım*100
    İlk tartım

Nylon Tayini: Numune kumaşın 1 g' ı alınıp 6 N HCL ile reaksiyona sokulur. Tepkime ısısı 40 ºC civarındadır. Kumaş numunesi bu numunenin içinde 20-25 karıştırılarak bekletildiğinde HCL naylonu eritecektir. İşlem sonunda kumaş yıkanıp ikinci kez tartıldığında aradaki fark çözünen nylonu verecektir.

  %Nylon= İlk tartım-son tartım *100
       İlk tartım

Viskon Tayini: Viskon içerikli kumaştan yine 1 g' lık numune alınır. 250 mL' lik erlende, ayrı olarak 80 mL formik asit üzerine 20 g ZNCL2 katılarak bir çözelti hazırlanır. Numune kumaş bu çözeltiye atılır. 40 ºC' de üzeri kapalı olarak 1,5 saat bekletilen numune süreç sonunda soğuk suyla yıkanıp durulanır. Tamamen kuruduktan sonra tekrar tartım sonucu aradaki farktan çözünen viskon bulunur. Yüzde hesabı ise diğerleri ile aynıdır.

 %Viskon= İlk tartım-son tartım *100
        ilk tartım
KASAR MADDELERİNİN GÖREVLERİ

Islatıcı: Kumaşın hızlı bir şekilde ıslanmasını sağlar. İşlemi hızlandırmış olur.

Hidrojen peroksit: Pamuğun yapısında doğal boyarmaddeler bulunmaktadır. Pamuğa sarımtırak rengini bu boyarmaddeler vermektedir. Bu renk boyamada yapacak olduğumuz rengin tonunu etkiler ve istenen ton elde edilemez. Hidrojen peroksit bu doğal boyarmaddeleri pamuk lifinden söker.

Kırık önleyici: İşletmede kumalar makineye halat formunda verilmektedir. Halat formunda verilince sonradan giderilemeyecek kırışıklıklar oluşabilir. Kırık önleyici kumaş üzerinde film tabakası oluşturur. İşlem süresince kumaşı kırışıklara karı korur.

İyon tutucu: Suda bulunan Ca+ ,Mg iyonlarının sebep olduğu sertliği giderir. Sert su işlemleri olumsuz etkiler. Yıkama işleminde fazla sabun, boyamada fazla boya tüketilmesine neden olur. Bu durumda oluşabilecek sert sabun kuma üzerine çökerek boyamada hatalara neden olur.

NaOH ( Kostik ): Ham kumaş üzerinde yaprak kozu artıkları, harman ve makine yağları vardır. Pamuk lifinin yapısında bulunan yağ vaks v.b. maddeler bulunmaktadır. Bu maddeleri NaOH ile uzaklaştırılır.

Sodyum Tio Sülfat: Ortamın pH’ ını  düşürerek, hidrojen peroksitin boya sökücü etkisinin giderilmesini sağlar. Aksi taktirde kumaş üzerinde kalacak hidrojen peroksit boyama işleminde boyarmaddeleri kumaş üzerinden söker. Böylece abrajlı boyamalar oluşur.

Asetik asit: Ortamın pH’ını ayarlar. Optik beyazlatmada pH’ı 6-6.5 seviyesine getirilir.

 

 

 

 

 

LABORATUARDA PAMUKLU KUMAŞA ŞEKER KASARI

Pamuk lifinin yapısında bulunan doğal boyarmaddeleri yükseltgen veya indirgen maddelerle muamele edilerek uzaklaştırıp belli bir beyazlık derecesi elde etme işlemidir.

Pamuk lifine yapılan şeker kasarının, kasardan tek farkı 1:1 oranında yapılmasıdır. Şeker kasarına yarım kasarda denilmektedir.

Pamuk kasarında kullanılan maddeler: Kostik (NaOH), Hidrojen Peroksit, Islatıcı

Laboratuarda pamuğa şeker kasarı için önce 10 g kumaş tartılır. Flotteye beherle 300 mL su, alınır. 0.3 g kostik tartılır, 0.3 mL hidrojen peroksit pipetle çekilir ve spatül ucuyla ıslatıcı alınarak kaynatılacak olan kaba konur. alınan kasar maddeleri kumaşla direkt temas etmemesine dikkat edilmelidir. Çünkü kumaşa zarar verebilir. Daha sonra flotte karıştırıldıktan sonra kumaş konur ve 30 dakika kaynatılır. Şeker kasarı yapılan kumaş, sıcaklık 2 ºC/dak. azalacak şekilde soğumaya bırakılır. Daha sonra kumaş 5 dakika sıcak ve soğuk, su ile durulama yapılır. Durulanan kumaş etüvde kurumaya bırakılır.   

 LABORATUARDA PAMUKLU KUMAŞA KASAR İŞLEMİ

Tekstil lifleri Redoks maddeleri (yükseltgen veya indirgen) ile muamele ederek lifin yapısındaki doğal boyarmaddeleri uzaklaştırıp lif yüzeyinde belli bir beyazlık derecesi elde etmektir.

Kasar işlemi pratikte öncelikle doğal liflerden pamuk ve pamuk/sentetik lif karışımlarına (karışım oranında pamuğun oranının sentetik liften fazla olması gerekir) uygulanır. Sentetik lifler yeterli beyazlıkta elde edilebildikleri için uygulanmaz.

Pamuklu kumaşın kasar işleminde, pamuğun doğal yapısında bulunan ve pamuğa sarımtırak bir renk veren boyarmaddeleri parçalayarak beyaz bir görünüm sağlanır.

 


Laboratuarda Pamuk Lifinin Kasarında Kullanılan Maddeler

Pamuklu materyal 10 g alınır,  2 g/L ıslatıcı (GEMSOL HRK Kodu:1083) ile birlikte 5-10 dakika çalışılır. 3-5 ml/L 38 Beº kostik (NaOH) ve 2-4 ml/L Hidrojen peroksit (% 35'lik) ile 95-98 ºC' ye dakikada sıcaklığın 1-3 ºC çıkacağı şekilde 20 dakika boyunca çalışılır.

Kasar işlemi bittiğinde ıslatıcı (Tannex EL veya GEMSOL HRK) ilavesi ile 10-15 dakika soğumaya bırakılarak indirgenir, parçalanır ve nötralize edilir.


LABORATUARDA OPTİK BEYAZLATMA İŞLEMİ

Ham mamul 20-40 C'de 2-3 ml/L ıslatıcı ( Tannex GEO) ile ıslatılır. 5-10 dakika çalışılır. 4-6 ml/L NaOH 38 Beº 6-8 ml/L hidrojen peroksit (% 35 lik) % 0,25 optik beyazlatıcı ilave edilir. 95 C-110 C'ye 1-3 C/dak. ile çıkılır. 30-60 dakika çalışılır.
Sıcak soğuk durulama yapılır. İstendiğinde 2 g/L NaHSO3 ( sodyum hidrosülfit) ile 70 C'de indirgeme yapılabilir. Arzu edildiğinde optik beyazlatıcı son durulama banyosuna veya yumuşatma banyosuna verilebilir.


LABORATUARDA POLYESTER’E ISLATICI İLE MUAMELE

Polyester liflerini insanoğlu tarafından bulunmuş ve kullanımı çok yönlü bir liftir. Polyester lifini istediğimiz beyazlıkta üretildiği için kasar işlemi uygulanmasına gerek yoktur. Ancak polyester lifinin hidrofilliğini arttırmak için ıslatıcı ile muamele edilir. Böylece daha fazla boya absorbe etme özelliğine sahip olur. Boyamada kolaylık sağlar.

Polyester lifinden 10 g tartılır. Flotteye bir beherle 300 mL su alınır, spatül ucuyla ıslatıcı konur. 30 dakika kaynatılır. Islatıcı ile muamele edilmiş polyester kumaş, sıcaklık 2 ºC/dak. azalacak şekilde  soğumaya bırakılır. Daha sonra kumaş 5 dakika sıcak ve soğuk, su ile durulama yapılır. Durulanan kumaş etüvde kurumaya bırakılır.

 

KASAR İŞLEM PROJESİ

Kumaş, makine içersinde su olmadan hareket edemez. Bu sebepten dolayı ilk önce flotte miktarı kadar su alınır ve kumaş yerleştirilir. Makine 30 ºC’de alınmış olan soğuk suyun sıcaklığı 50 ºC’ye yükseltilir. Sırasıyla ıslatıcı, iyon tutucu, kırık önleyici, hidrojen peroksit ve sodyum hidroksit flotteye ilave edilir.

Bu maddeler ilave tankında, flotteden alınan suyun içerisinde buhar ile çözündürüldükten sonra flotteye ilave edilir. Ancak sodyum hidroksit kumaş ile ani temas ederse, kumaşa zarar verebilir. Sodyum hidroksitin buharla da temas ettirilmemesi gereklidir. Çünkü sıcakta etrafa sıçrayarak zararlı olabilir ve rezerveden dışarı boşalabilir. Bundan dolayı NaOH dışarıda çözündürülerek flotteye ilave edilir. NaOH kumaş ile ani temas ederse, kumaşa zarar verebilir. Bu sebepten dolayı sodyum hidroksit 5 dakika gibi bir sürede ilave edilir.

Bütün kimyasal maddeler alındıktan sonra rezervede kalan kimyasal madde artıklarının giderilmesi için, su ile yıkanması gerekir. Çünkü bir araya gelen bazı kimyasallar olumsuz etki gösterebilir. Bu maddelerin tamamen ilave edildikten sonra, sıcaklık 5 ºC/dak. olacak şekilde 95 ºC’ye yükseltilir ve 30 dakika işleme devam edilir. 30 dakika sonunda sodyum tio sülfat ilave edilir ve sıcaklık 2 ºC/dak. olacak şekilde 80 ºC’ye düşürülür. Flotte boşaltılır. Makine kapakları ancak 80 ºC’de açılabildiği için bu sıcaklığa indirilir. Ardından kuma sırasıyla 70 ºC, 60 ºC, 30 ºC’deki sularla durulanır. Ani ısı değişimlerinde kumaş bozunmaya uğrayabileceği için kademeli bir durulama yapılır. Ardından kumaş 50 ºC’ de asetik asit ilave edilmiş flotte ile 15 dakika işleme tabi tutulur. İşlem sonucunda pH’ın 6-6.5 seviyesinde olması gerekir. Kontrol pH kağıtları ile yapılır. Bu işlem bitirildikten sonra pH 6-6.5 olarak bırakılır. Çünkü asidik ve bazik, pH değerine sahip liflerin bir süre sonra fiziksel özelliklerinde istenmeyen durumlar görülür ayrıca kumaş başka bir işleme geçecekse, uygun pH aralığı nötr civarı olmalıdır. Peroksit değeri de sıfır olmalıdır.

KASAR REÇETESİ
(1) Islatıcı
(2) İyon Tutucu
(3) Kırık Önleyici
(4) Hidrojen Peroksit
(5) Sodyum Hidroksit
(6) Sodyum Tiyo Sülfat
(7) Asetik Asit


PAMUKLU KUMAŞ KASARI


 
    95ºC   30'
(1)         
(2)        (6) 2 ºC/dak.   
(3)      5 ºC/dak.         
(4)       (5) 5'        80 ºC
            Boşalt

50 C   


         15' 
        50 ºC
70 ºC   5'           60 ºC 5'         30ºC  5'   
                (7)     Boşalt                     
         
                                               pH: 6-6.5
        Peroksit: 0

 

 

 

 

 

 

 

 


OPTİK BEYAZLATMA MADDELERİNİN GÖREVLERİ

Islatıcı: Kumaşın hızlı bir şekilde ıslanmasını sağlar. İşlemi hızlandırmış olur.

Hidrojen peroksit: Pamuğun yapısında doğal boyarmaddeler bulunmaktadır. Pamuğa sarımtırak rengini bu boyarmaddeler vermektedir. Bu renk boyamada yapacak olduğumuz rengin tonunu etkiler ve istenen ton elde edilemez. Hidrojen peroksit bu doğal boyarmaddeleri pamuk lifinden söker.

Kırık önleyici: İşletmede kumalar makineye halat formunda verilmektedir. Halat formunda verilince sonradan giderilemeyecek kırışıklıklar oluşabilir. Kırık önleyici kumaş üzerinde film tabakası oluşturur. İşlem süresince kumaşı kırışıklara karı korur.

İyon tutucu: Suda bulunan Ca+ ,Mg iyonlarının sebep olduğu sertliği giderir. Sert su işlemleri olumsuz etkiler. Yıkama işleminde fazla sabun, boyamada fazla boya tüketilmesine neden olur. Bu durumda oluşabilecek sert sabun kuma üzerine çökerek boyamada hatalara neden olur.

NaOH ( Kostik ): Ham kumaş üzerinde yaprak kozu artıkları, harman ve makine yağları vardır. Pamuk lifinin yapısında bulunan yağ vaks v.b. maddeler bulunmaktadır. Bu maddeleri NaOH ile uzaklaştırılır.

Sodyum Tio Sülfat: Ortamın pH’ ını  düşürerek, hidrojen peroksitin boya sökücü etkisinin giderilmesini sağlar. Aksi taktirde kumaş üzerinde kalacak hidrojen peroksit boyama işleminde boyarmaddeleri kumaş üzerinden söker. Böylece abrajlı boyamalar oluşur.

Asetik asit: Ortamın pH’ını ayarlar. Optik beyazlatmada pH’ı 6-6.5 seviyesine getirilir.

Optik: Kumaşa düzgün ve parlak bir beyazlık verir.

Yumuşatıcı: Liflerden sökülen yağ ve vakslar sonucunda kumaşta bir sertlik oluşur. Yumuşatıcı ile kumaşa yumuşaklık kazandırılır.

 


OPTİK BEYAZLATMA REÇETESİ
(1) Islatıcı
(2) Kırık Önleyici
(3) İyon Tutucu
(4) Hidrojen Peroksit
(5) Sodyum  Hidroksit
(6) Sodyum Tiyo Sülfat
(7) Asetik Asit
(8) Optik
(9) Yumuşatıcı

PAMUKLU KUMAŞA OPTİK BEYAZLATMA

   98 ºC  45'
(1)
(2)  2,5 ºC/dak          (6)    2 ºC/dak
(3)       
(4)   (5) 5'     80 ºC


50 ºC          Numune boşalt

 
70 ºC  5'      60 ºC  5'      30 ºC 5'

        (7)  (8)  10’ (9)              Numune
            Boşalt
        pH: 6-6.5 

 

 

 

 

 

LABORATURADA YAPILAN BOYAMALAR

PAMUK BOYAMA

Laboratuarda  pamuklu mamulleri boyamak için reaktif boyarmaddeler kullanılmaktadır. Boyarmadde grubu olarak azo grubu içerirler. Reaktif boyarmaddeler, genel olarak reaktif grubun kimyasal yapısına ve reaktivitesine göre sınıflandırılırlar. Reaktif boyarmaddelerin özellikleri

(1) Renk select iyi
(2) Haslıkları iyi (yıkama ve haslık)
(3) Koyu renklerde bile canlı renkler elde edilir.
(4) BM-lif bağı kovalent bağdır.
(5) Yüksek ölçüde suda çözünebilen boyarmaddelerdir.
(6) Düşük subsantiviteye sahiptir.

Reaktif Boyarmaddelerle Boyama Koşulları

1) Sıcakta Boyananlar (90-95 ºC)

Bu sınıf boyarmadde grubunun reaksiyon yeteneği azdır. Yüksek sıcaklık ve kuvvetli alkali ile aktive edilmek zorundadırlar. Yüksek sıcaklık etkisiyle iyi bir egalite ve boyarmadde nüfuzu sağlanır.

2) Soğukta Boyananlar (60-80 ºC)

Bu sınıf boyarmadde grubunun reaksiyon yeteneği düşük temperatürde de fazladır.bu sınıf boyarmaddeler enerji, zaman ve kimyasal maddelerden tasarruf edilmesini sağlar. sıcak yıkama yapılmalıdır.

Renk çalışmasında kumaş siyah, lacivert gibi koyu renklerde boyanacaksa; 60 ºC ‘de  Remozol boyarmaddeler ile soğuk boyama yapılmaktadır. Renk çalışmasında  kumaş kırmızı, pembe, oranj, sarı gibi canlı renkler ise 80 ºC'de reaktif boyarmaddeler ile sıcak boyama yapılır. Renk çalışmasında kumaş, parlak yeşil, parlak sarı, turkuaz tonları gibi renklerde kumaş boyama yapılacak ise 90 ºC'de reaktif boyarmaddeler ile yapılmaktadır. Renk çalışmasında bej, gri, haki, royal, ekru gibi kritik renklerde kumaş boyama yapılacak ise 95 ºC'de migrasyon yöntemiyle boyama yapılmaktadır.


VİSKON  VE PAMUK/VİSKON  KUMAŞLARIN BOYANMASI

Pamuklu kumaşlara uygulanan kasar ve boyama işlemlerinin aynısı bu kumaşlara da uygulanır. Fakat kasar işleminde NaOH yerine verolan kullanılır. Viskon % 10’luk NaOH çözeltisinde çözünür. Kumaşın dayanıklılığında azalma olabilir. Bu sebepten dolayı verolan kullanılır. Verolan kombine bir kasar maddesidir.

PAMUK/PES KUMAŞLARIN BOYANMASI

Pamuk/PES karışımlarında ilk önce polyester boyanır. Daha sonra pamuklu kumaşlar için uygulanan kasar ve boyama işlemleri yapılır. Pamuğun daha sonra boyanmasının sebebi , polyester boyama prosesindeki 130 ºC’de  pamuklu kumaştaki boyarmaddelerin kumaştan ayrılmasıdır.

LYCRALI  KUMAŞLARIN  BOYANMASI

Lycralı kumaş ince (süprem gibi ) ve lycra oranı fazla ise ilk olarak ramözde işleme tabi tutulur. Çünkü bu tür liflerden yapılmış kumaşlar zor boyama özelliği gösterir. Kırılma olanaklar da çok daha fazladır. Bu sebepten dolayı bu kumaşlar ramözden geçirilerek fiziksel özelliklerinde iyileştirme yapılır. Gramajı da  düzgünleştirilir. Daha sonraki kasar ve boyama işlemleri karıştırılmış oldukları elyafın terbiye prosesine göre yapılır.

Makinelerde boyama işlemi yapıldıktan sonra başka bir kumaş boyanacak ise makinenin içerisi sodyumhidrosülfit ile yıkanır. Çok koyu bir renkten açık bir renge geçilecek ise 130 ºC’de , koyudan çok açık olmayan bir renge geçilecek ise 95 ºC’de yıkanır. Açık renkten koyu renge geçilecek ise yıkamaya gerek yoktur.

 

 

 

 

 

 

 

BOYAMA MADDELERİNİN GÖREVLERİ

Kırık önleyici: İşletmede kumalar makineye halat formunda verilmektedir. Halat formunda verilince sonradan giderilemeyecek kırışıklıklar oluşabilir. Kırık önleyici kumaş üzerinde film tabakası oluşturur. İşlem süresince kumaşı kırışıklara karı korur.

İyon tutucu: Suda bulunan Ca+ ,Mg iyonlarının sebep olduğu sertliği giderir. Sert su işlemleri olumsuz etkiler. Yıkama işleminde fazla sabun, boyamada fazla boya tüketilmesine neden olur. Bu durumda oluşabilecek sert sabun kumaş üzerine çökerek boyamada hatalara neden olur.

Tuz: Boyama esnasında life boyarmadde iyonu değil, boyarmadde molekülü absorbe edilir. Dissosiyon sabiti (iyonlaşma sabiti) büyük olan boyarmaddelerin bulunduğu banyoya tuz (NaCL, Na2SO4 gibi) ilavesi ile iyonlaşma sabiti azalacağından çekimi artırır. Yani boyarmadde molekülünün iyonlaşması ne kadar az olursa boyama dengesi o kadar lif tarafına kayar. NaOH ile uzaklaştırılır.

Soda: Soda bazik bir maddedir ve ortamın pH’ını yükseltir. boyarmaddelerin fikse olmasını sağlar. BM-lif bağının oluşmasını sağlar. (Kovalent bağ)

Sabun: Mekanik olarak bağlanmış boyarmadde kısmını atmak için kullanılır

Asetik asit: Ortamın pH’ını ayarlar. Optik beyazlatmada pH’ı 6-6.5 seviyesine getirilir.

Yumuşatıcı: Liflerden sökülen yağ ve vakslar sonucunda kumaşta bir sertlik oluşur. Yumuşatıcı ile kumaşa yumuşaklık kazandırılır.

 

 

 

 


PAMUKLU KUMAŞLARIN REAKTİF BOYARMADDE İLE SICAKTA BOYAMA İŞLEM PROJESİ

Boyarmaddeleri ve diğer kimyasalları çözündürmek için gerekli olan su miktarı ile kumaşın üzerinde tutacağı su miktarı (1kg için 1L) flotte miktarından çıkartılarak hesaplanır. Daha sonra bu hesaba göre makineye su alınır. Ardından makine sıcaklığı 50 ºC’ ye yükseltilir. İyon tutucu ve kırık önleyici ilave tankında buharla çözündürülüp flotteye ilave edilir.

Derişik tuz çözeltisi flotteye ilave edildikten sonra 15 dakika işleme devam edilir. Tuz miktarının doğruluğunun tayini için, areometre ile konsantrasyonu ölçülür. diyagramda kontrol edilir. İlave tankı dışarıdan alınan su ile doldurulur ve boyarmaddeler burada buhar ile çözündürülüp flotteye 20 dakikada  ilave edilir. Eğer aniden verilirse, kumaş ile ilk temas ettiği yerlerde koyu renkte boyamalar meydana gelir.Boyarmaddenin tamamı flotteye ilave edildikten sonra sıcaklık 2.5 ºC/dak olacak şekilde 95 ºC’ye kadar yükseltilir. Bu sıcaklıkta 20 dakika işleme devam edilir. Ardından sıcaklık 2 ºC/dak. olacak şekilde 80 ºC ‘ye düşürülür ve işleme 10 dakika devam edilir. Sonra soda alımına başlanır. Soda flotteye ani verilirse, kumaşa zarar verebileceği için 20 dakikada verilir. Soda verildikten sonra pH 10-11 olmalıdır. Soda verildikten sonra 40 dakika işleme devam edilir ve flotteye boşaltılır. Ardından kumaş 70 ºC, 60 ºC, 30 ºC’deki sularda durulama yapılır. Kumaş ani sıcaklıklarda bozulabileceği için kademeli bir yıkama yapılır.

Makineye tekrar su alınır ve 50 ºC sıcaklığa yükseltilir. Flotteye sabun ilave edilip 98 ºC’de 10 dakika çalışılır. Bir sonraki işlemde asetik asit ve yumuşatıcı 50 ºC’ de 20 dakika işleme tabi tutulup durulanır. Asetik asit pH’ı 6-6.5 seviyesine düşürerek yumuşatıcının etkili olmasını sağlar.

BOYAMA REÇETESİ

(1) Kırık önleyici
(2) İyon Tutucu
(3) Tuz
(4) Soda
(5) Sabun
(6) Asetik asit
(7) Yumuşatıcı
 
 
 PAMUKLU KUMAŞLARIN REAKTİF BOYARMADDE İLE SICAKTA BOYAMA
 
             
       95 ºC        20’
           2ºC/dak.
     (1)         80 ºC       
     (2)      BOYA      2.5 ºC/dak.        10'       45'
     (3)   15'     20'           
            (4) 20’
           pH:10-11
 50 ºC           
 
 
         
           
   98 ºC  10'
   
                70 ºC    5'           60 º    5'     30 ºC   5'                   
     Numune boşalt
 (5)
 
 
  70 ºC   5'  5'
 
           20'
         50 ºC               
        (6)     (7)              5'
            Boşalt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 PAMUKLU KUMAŞLARIN  REAKTİF BOYARMADDE İLE SOĞUKTA BOYAMA İŞLEM PROJESİ
 
 Boyarmaddeleri ve diğer kimyasalları çözündürmek için gerekli olan su miktarı ile kumaşın üzerinde tutacağı su miktarı (1kg için 1L) flotte miktarından çıkartılarak hesaplanır. Daha sonra bu hesaba göre makineye su alınır. Ardından makine sıcaklığı 30 ºC’ ye yükseltilir. İyon tutucu ve kırık önleyici ilave tankında buharla çözündürülüp flotteye ilave edilir.
 
 Derişik tuz çözeltisi flotteye ilave edildikten sonra 15 dakika işleme devam edilir. Tuz miktarının doğruluğunun tayini için, areometre ile konsantrasyonu ölçülür. diyagramda kontrol edilir. İlave tankı dışarıdan alınan su ile doldurulur ve boyarmaddeler burada buhar ile çözündürülüp flotteye 20 dakikada  ilave edilir. Eğer aniden verilirse, kumaş ile ilk temas ettiği yerlerde koyu renkte boyamalar meydana gelir.Boyarmaddenin tamamı flotteye ilave edildikten sonra sıcaklık 2.5 ºC/dak. olacak şekilde 95 ºC’ye kadar yükseltilir. Bu sıcaklıkta 20 dakika işleme devam edilir. Ardından sıcaklık 2 ºC/dak. olacak şekilde 80 ºC ‘ye düşürülür ve işleme 10 dakika devam edilir. Sonra soda alımına başlanır. Soda flotteye ani verilirse, kumaşa zarar verebileceği için 20 dakikada verilir. Soda verildikten sonra pH 10-11 olmalıdır. Soda verildikten sonra 40 dakika işleme devam edilir ve flotteye boşaltılır. Ardından kumaş 70 ºC, 60 ºC, 30 ºC’deki sularda durulama yapılır. Kumaş ani sıcaklıklarda bozulabileceği için kademeli bir yıkama yapılır.
 
 Makineye tekrar su alınır ve 50 ºC sıcaklığa yükseltilir. Flotteye sabun ilave edilip 98 ºC’de 10 dakika çalışılır. Bir sonraki işlemde asetik asit ve yumuşatıcı 50 ºC’ de 20 dakika işleme tabi tutulup durulanır. Asetik asit pH’ı 6-6.5 seviyesine düşürerek yumuşatıcının etkili olmasını sağlar.
 
 BOYAMA REÇETESİ
 1) İyon tutucu
 2) Kırık önleyici
 3) Tuz
 4) 1.Soda
 5) 2.Soda
 6) Sabun
 7) 1.Asetik asit
(8) 2.Asetik asit
(9) Yumuşatıcı

PAMUKLU KUMAŞLARIN REAKTİF BOYARMADDE İLE SOĞUKTA BOYAMA

           
      60 ºC
        10'  25'
    (1)         (5) 40'       Numune boşalt
    (2)   Boya              (4)  1 ºC/dak.
    (3)     30'               15'

        70 ºC   5'
30 ºC       

 

         
         
  98 ºC  10'
 
       70 ºC   5'            5'
       
(6)

 

 

  60 ºC     10'
          50 ºC     20' 
(7)     
         (8)     (9)       
            Boşalt

 

 

 


POLYESTER KUMAŞLARIN DİSPERS BOYARMADDE İLE BOYAMA İŞLEM PROJESİ

Polyester lifleri insanoğlu tarafından bulunmuş kullanımı çok çeşitli olan kimyasal bir elyaftır. Polyester lifleri beyaz olarak üretilmektedir. Pamuktaki gibi yapısında boyamayı engelleyen yağ, vaks gibi maddeler bulunmamaktadır. Bu sebepten dolayı kasar işlemi polyestere yapılmaz.

Makineye flotte miktarı kadar su alınır ve kumaş yerleştirilir. Sıcaklık 50 ºC’ ye yükseltilir. Islatıcı ilave tankında çözündürülüp flotteye ilave edilir. Ardından sıcaklık 80 ºC’ ye yükseltilir ve işleme 15 dakika devam edilir. İşlem sonunda flotte boşaltılır. Bu işlemin amacı polyester liflerinin bir miktar şişmesini sağlayarak, hidrofilliğini artırmaktır. Böylece boyama işlemi düzgün bir şekilde yapılmış olur.

Boyanın ve diğer kimyevi maddelerin çözündürülmesi için gerekli olan su miktarı flotte miktarından çıkartılır. Elde edilen sonuç kadar makine içerisine su alınır ve sıcaklık 50 ºC’ ye yükseltilir. Bu sıcaklıkta pH ayarlayıcı madde, dispergatör ve egalizatör ilave tankından teker teker buhar ile çözündürülüp flotte içerisine ilave edilir.

Bu işleme pH aralığı 5-5.5 seviyesidir. Asit özelliği gösteren pH ayarlayıcı madde ile pH bu seviyeye ayarlanır. Flottenin pH’ı pH kağıtları ile kontrol edilir. Dispers boyarmaddeler, su içerisinde homojen bir şekilde durmazlar, bir süre sonra çökerler. Dispergatör, boyarmaddelerin homojen bir şekilde dağılmasını sağlar. Egalizatör ise boyarmaddelerin kumaşın her tarafına eşit dağılımını sağlayarak, düzgün boyama elde edilmesini sağlar.

Boyarmaddeler ilave tankından alınan su ile çözündürülüp 20 dakikada flotteye ilave edilir. Böylece flotte miktarı tamamlanmış olur. Boyarmaddelerin ilave tankına tamamen doldurulup çözündürülmesinin nedeni, en iyi homojen dağılımın sağlanmasıdır. Boyarmaddelerin kumaş ile ani temas edip düzgün olmayan boyamalara sebep olmaması için flotteye 20 dakikada ilave edilir. Ardından sıcaklık 80 ºC' ye yükseltilir, işleme 10 dakika devam edilir ve sıcaklık 130 ºC' ye  yükseltilir. Dispers boyarmaddeler bu sıcaklıkta kumaşa tamamen fikse olurlar. 130 ºC' de 45 dakika işleme devam edilir ve sıcaklık 80 ºC' ye indirilip, flotte boşaltılır.
Boyama işleminden sonra kumaş asetik asit ve yumuşatıcı ilave edilmiş flotte içerisinde 50 ºC' de 15 dakika işleme tabi tutulur. Yumuşatıcı, kumaşın kullanım için istenilen yumuşaklığı kazanmasını sağlar. Asetik asit, pH' ı 5,5 - 6 seviyesine getirerek yumuşatıcının etkili olmasını sağlar.

BOYAMA REÇETESİ

(1) Islatıcı
(2) pH ayarlayıcı
(3) Dispergatör
(4) Egalizatör
(5) Asetik Asit
(6) Yumuşatıcı

 

POLYESTER KUMAŞLARIN DİSPERS BOYARMADDE İLE BOYANMASI

 

    80 ºC  15'   30 ºC  5'
         
          (1)      Boşalt 
                     
      50 ºC                 
        130 ºC           45'    50 ºC      5'
                                  (5)
(2)                        80 ºC     10'    80 ºC        (6)
(3)    Boya
(4)     20'


50 ºC

 

 

 

 


BOYA LABORATUARINDA KULLANILAN YARDIMCI MADDELER

Asetik Asit:   pH ayarlayıcı
Zatex SA-P   Sertlik giderici
"        SA-D               "
Sodyum sülfat:  Çektirme maddesi
Sodyum Bisülfit:  Koku giderici (Çamaşır suyu)
Çamaşır suyu:  Beyazlatıcı
Hidrojen Peroksit:  Beyazlatıcı
Tio Sülfat:   Peroksit giderici
Sodyum Hidrosülfit: Renk sökücü
Tuz:    B.M'yi ayrıştırır.
Payet Kostik:  Kalevi ortamı sağlar
Soda:    B.M'yi Elyafa Fikse eder.
Belsoft 200 KONZ: Yumuşatıcı (Beyazlar için)
Bestamin WKS:   "
Belfasin SF:    "
Belfasin GT:   "
Gisapon 1580:  Islatıcı (Polyester için)
Cottoclarin DCS:   "
Zetex HP-DWE:   "
Tannex GEO:   "
Cotoblanc NSR:  Sabun
Locanit 2-B:   "
Setolon IW:   " (Koyu renkler için)
Stabifix iW:   Fiksatör
Oksalit Asit:  Pas giderici
Biavin 109:   Kırık önleyici
Felosan RG:   Yağ sökücü
Bland Cophor BBU: Optik
Bland Cophor E-R: " (Polyester için)
Apretan EM-T:  Ram kolası
monoetilen Glikol: Laboratuar boya maddeleri          içerisindeki yağ

 

 

 


1:6 FLOTTEDE TUZ - SODA ORANLARI

% Boya Toplamları g/L Tuz-Soda Oranı Tuz miktarı g. Soda miktarı g. Sıvı Tuz miktarı cc.
.............-0,1 30
10 1,8 3 6,3
0,1.........0,5 40
15 2,4 4,5 8,4

0,5............1 50
15 3 4,5 10,5
1..............2 60
20 3,6 6 12,6
2..............3 70
20 4,2 6 14,7
3..............4 80
20 4,8 6 16,8
4...............5 90
20 5,4 6 18,9

1:10 FLOTTEDE TUZ - SODA ORANLARI

% Boya Toplamları g/L Tuz-Soda Oranı Tuz miktarı g. Soda miktarı Ml Sıvı Tuz miktarı mL
0,1<............. 30
20 3 5 10,5
0,1.........0,5 40
15 4 7,5 14

0,5............1 50
15 5 7,5 17,5
1..............2 60
20 6 10 21
2..............3 70
20 7 10 24,5
3..............4 80
20 8 10 28
4>............... 90
20 9 10 31,5

İŞLETME   MAKİNE   PARKURU

HAM  KONTROL  MAKİNESİ

Adedi:  3
Üretici firma : Özbilim Makine Sanayi
Günlük Üretim Kapasitesi: 3000 kg
Günlük Kullanım Süresi: 8 saat / gün


Kumaş kontrolünün yapılışı: top halindeki ham kumaşlar, kumaş kontrol makinesinin sandık kısmına yerleştirilir. Kumaş makinenin üt kısmındaki silindirlere ve makaraya beslenir. Kumaşın her iki yüzeyini de gösteren hareketli iki aynanın arasındaki kılavuzdan geçirilir. Daha sonra alttaki silindirlere sarılıp tekrar top haline getirilir.

Kumaş kontrolü yapan kişi aynaların karşısına oturur, kumaşın her iki yüzünde bulunan hataları aynalara bakarak tespit eder.

Örme aşamasında yabancı elyaf uçuntularını iğne kancasına tutunarak hata vermesi, delikler, lycra kaçığı, yağ lekesi, iplikten kaynaklanan hatalar.
     
          HAM KUMAŞ KONTROL MAKİNESİNİN BÖLÜMLERİ   

1. Kumaş sandığı
2. Silindir-I
3. Kumanda Paneli
4. Silindir -II
5. Ayna -I
6. Ayna -II
7. Sarma silindiri -I
8. Sarma silindiri -II
9. Metre
10. Kumanda Butonu

 

 

OVERFLOW  MAKİNESİ

Adedi: 3
Üretici Firma: Metal makine
Üretim Kapasitesi: 25 kg., 80 kg, 300 kg
Günlük Kullanım Süresi: 24 saat/ gün

Pamuk , viskon ve bunların karışımlarının boyanmasında iyi sonuçlar verir. Düşük flotte oranlarında çalışıldığında su , buhar, boya ve kimyevi maddelerden tasarruf yapılmasını sağlar. Kumaş gerilime uğramamakta ve hırpalanmamaktadır. Boyama esnasında kumaş sürekli hareketli olduğundan kırışıklık izi olmamaktadır. Kumaş, makinedeki boya flottesi içerisinde hareket etmektedir. Bu da boyama süresini kısaltmaktadır. Makine tamamen molibden katkılı paslanmaz çelikten imal edilmiştir. Her makinenin otomatik kontrol panosu bulunmaktadır. T-heise boyama makinesinden farklı olarak 100 ºC üzerinde işlem yapılamaz.
 
                      MAKİNENİN YARDIMCI ÜNİTELERİ

Rezerve Tankı: Tamamen paslanmaz çelikten imal edilmiştir. Makinenin yanında bulunmaktadır. Tankın üzerinden su, alttan ise buhar verilmektedir. Ayrıca ilave tankının üst tarafından bir boru vasıtası ile çözündürülmüş tuz verilmektedir. Terbiye işlemlerinde kullanılacak olan maddeler burada çözündürüldükten sonra banyoya verilir.

Sirkülasyon Pompası: Isı değiştiricinin altına monte edilmiştir. Pompa bir motor yardımıyla çalıştırılmaktadır. Pompa rezerve tankında hazırlanmış olan çözelti ısı değiştiriciden geçirerek boyama kazanına iletmektedir. Ayrıca boyama kazanından gelen banyoyu ısı değiştiriciden geçirerek tekrar banyoya iletmektedir.

Isı Değiştirici: Sirkülasyon  pompasının üstünde bulunmaktadır. Isı değiştiricinin giriş ve çıkışlarından buhar verilmektedir. Bu buhar ısı değiştiricinin içerisine yerleştirilmiş borulardan geçmektedir. Sirkülasyon pompasından gelen banyo ısı değiştiricide bu buhar yardımıyla ısıtılmaktadır. Böylece soğuk olarak gelen banyo,ısıtılmış olarak kazana dönmektedir.

Tambur : Makinenin hemen girişinde yer almaktadır. Tamburun hızı  işlem sonuna kadar sabittir. Tambur kumaşın banyo içerisindeki hareketini sağlar. Kumaş makine içerisinde sürekli döndüğünden boyama işlemlerinde abraj olma tehlikesi azdır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


YAŞ AÇMA MAKİNESİ

Adedi :1
Üretici Firma : Santex
Üretim Kapasitesi :450 kg
Günlük Kullanım Süresi :24 saat/gün

Terbiye dairesinde işlem görmüş örgü kumaşlar fiziksel olarak bozulmalara uğrar. Bu bozulmaları gidermek için yaş açma makineleri kullanılır. Yaş açma makinesinden geçen kumaşlar doğal formunu kazanır.

 

 

 

 

 


KURUTMA MAKİNESİ

Adedi : 1
Üretici Firma  : Santex   
Üretim kapasitesi :4000kg/gün
Kullanım Süresi : 20 saat/gün

Makine iki kamaralıdır. Max. sıcaklık 180 ºC’ dir. Kumaş düz bir kayışa sevk edilir. Makine içerisinde kumaş, devamlı ısıtılan hava ile kurutulur. Kumaşın alt ve üstündeki memeciklerden üflenen hava ile bir sirkülasyon sağlanmaktadır. Kumaş iki bant  arasında hareket eder. Kumaş beslenmesine dikkat edilmelidir. Kumaş yetersiz beslenirse, iyi olmayan çekmezlik değerleri elde edilir. Kumaş fazla beslenirse kumaşın eninde ıslak çizgiler oluşur. Tüp sanfora gidecek kumaşlar üzerinde % 2-3 ramöze gidecek kumaşlar üzerinde  % 7-15 arasında nem olmalıdır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

RAMÖZ

Adedi :1
Üretici Firma : Santex
Üretim Kapasitesi:200kg/saat
Kullanım Süresi :15 saat/gün

Ramöz açık en kumaşların en tespitinde ve termofiksaj işleminde kullanılmaktadır. Ramözde kumaşın iletimini sonsuz zincirler sağlamaktadır. Kumaş iğnelerden geçirildikten sonra buharlamaya girer. Daha sonra gerdirilerek kurutma kamaralarına girmektedir. Kamaraların sıcaklığı pamuk için 150 ºC, polyester ve lycralı kumaşlar için 180 ºC ‘dir. İşletmede kullanılan ramöz üç kamaralıdır. Çıkışta nem ölçme cihazı ile nem ölçülür, buna göre de sıcaklık ayarlanır. Lycralı malların termofiksajında ve süprem gibi ince kumaşların ramdan geçirilmesi esnasında kumaş kenarlarında kıvrılma olabilir. Bunu önlemek için kumaş kenarları kolalanır ve ram çıkışında bıçaklar sayesinde kolalanan yerler kesilir.

Kumaş Girişi-------En Açma ve May Düzeltme-----Ignelere Takma ----Kenar Zamklama----Buharlama --------Kurutma------Kenar  Kesme

SANFOR

Sanfor makinesinde kumaşa çekmezlik verilmektedir. Çekmezlik işlemi yapılan kumaşlar kullanım sırasında orijinal şeklini korumaktadır. Kullanımda ısı, nem, su gibi etkenler kumaşın uzamasına ve genişlemesine sebep olmaktadır. Kumaşın çekmezlik değeri düştükçe gramaj ve dolgunluğu artar. İşletmede tüp ve açık sanfor olmak üzere iki adet sanfor makinesi bulunmaktadır.

TÜP SANFOR

Tüp örme kumaş makineye beslenir, kumaş açıcıdan geçer daha sonra buharlanır. Tüp örme kumaş iki tane sonsuz keçe ve iki çelik silindirden geçmektedir. Burada kumaşın hem ön hemde arka yüzü keçe ve silindire değerek ilerlemektedir. Daha sonra kumaşlar katlanarak makineden çıkmaktadır.

AÇIK EN SANFOR

Kumaş kenar açıcılardan geçerek buharlamaya gelir. Buharlandıktan sonra keçeli kalandır da çekmezlik verilir. Tambur üzerindeki keçe tarafindan tambur üzerine sıkı bir şekilde bastırılır. Keçenin kumaşa basan yüzeyi genişlemektedir. Daha sonra ısıtılmış silindirlerden geçirilir. Isıtılınca sıkıştırıldığı zamanki şeklini alır.


ÜTÜ

Ütü ile kumaşa düzgün ve parlak bir yüzey kazandırılmaktadır. Sanfor makinesine benzer. Fakat kumaş sıkıştırılmamaktadır.

Kamgarn kumaşı fikse ederek ezer yumuşaklık ve tutum kazandırır kumaşın her iki tarafına uygulanır. Kumaşın verilen buhar kondens yapmayacak şekilde ayarlanır.

Ütüleme işlemi lastik bant ile metal silindir arasında gerçekleşmektedir. Kumaş silindire gelmeden önce soğuk su ile ısıtılır. Metal silindirin sıcaklığı sabit olarak 128 ºC’ dir. Dikkat edilecek en önemli nokta : materyal makineye girerken ön yüzü muhakkak lastik bant tarafında olmalıdır. Aksi takdirde kumaşın yüzü metal silindirden dolayı parlak olur. Bu istenmeyen bir durumdur.

Metal silindir sıcaklığı       128ºC
Kumaş hızı                          20 m/ dak.
Baskı ayarı                          30-70 bar
Su ayarı                               0,3 bar.

 

ZIMPARA MAKİNESİ

Zımparalama ile kumaşa ince bir tüylendirme verilir. Zımparalama sadece açık en kumaşlara yapılır. Tüp örme kumaşlara zımparalama uygulanmaz. Zımparalamada kumaş zımpara kağıdı ile kaplı bir silindir üzerinden geçirilir. Genellikle kalın süpremlere ve interloklara uygulanır.

 

 

 

 


ŞARDONLAMA MAKİNESİ

Şardonlama ile kumaştaki ipliklerin içerisinden çekilir ve böylece lif uçları kumaşın yüzeyine çıkarılmış olur. Kumaş tüylü ve hacimli bir görünüm kazanır. Makinede üst üste yerleştirilmiş iki tambur bulunmaktadir. Bu tamburların etrafında birçok silindir bulunur. Hem açık hemde tüp halindeki kumaşlara şardonlama işlemleri yapılır. Şardonlamanın kumaşa kazandırdığı özellikler; hava hapsedilir, kumaşın ısıtma özelliği arttırlır, yumuşak tutum, su ve leke itici özellik kazandırılır. Şardonlama ile  belli bir miktar lif kaybı olur bu da ağırlık kaybına neden olur.
 

BUHAR  VE ISI ÜRETİMİ

İşletmenin ısı ve buhar ihtiyacı kazan dairesinde bulunan iki adet buhar kazanı ve bir adet kızgın yağ kazanından elde edilmektedir. Buharın üretimi için gerekli olan su kondens tankından alınmaktadır. Su borular vasıtası ile buhar kazanına doldurulmaktadır. Kazanın içerisine borular yerleştirilmiştir. Bu borulara fuel-oil alevi gönderilerek ısıtılır. Böylece buhar elde edilir, elde edilen bu buhar borular vasıtası ile makinelere gönderilir.

İŞLETME SUYU

İşletmede hem kuyu suyu hem de taşıma suyu kullanılmaktadır. Deponun kapasitesi 350  tontur. Suyun işletmede kullanılabilmesi için belli bir sertlik seviyesinde olması gerekmektedir.

 

 

 


ATIK SU ARITMA TESİSİ

İşletmede kullanılan sular kanallar vasıtası ile ana tesisin dengeleme havuzuna getirilir. Dengeleme havuzuna gelmeden eleklerle katı pislikler arıtılır. Dengeleme havuzunda atık su homojenleştirilir. Daha sonra atık su nötralizasyon havuzuna gelerek pH ‘ı (6.5-8.5) ayarlanmaktadır. Biyolojik arıtmada mikroorganizmalar atık maddeleri besi olarak kullanır. Havalandırma havuzunda havalanan atık su çökertme havuzuna geldiğinde havalandırma havuzunda oluşan mikroorganizma kütlesi dibe çöker. Kimyasal arıtmada kireç, demir sülfat ve poli elektrolit maddeleri kullanılmaktadır. Bu maddeler hızlı ve yavaş karıştırma diye adlandırılan havuzlara gönderilmektedir. Bu havuzlarda birtakım kimyasal reaksiyonlarla atık maddeleri çökertilmektedir. Kimyasal ve biyoloji arıtma havuzunda çökertilen atıklar çamur yoğunlaştırıcıya iletilmektedir. Daha sonra çamur pres filtreye gönderilmekte , katı hale getirilip tesisten uzaklaştırılmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

JET MAKİNESİ

Adedi : 4
Üretici Firma : Theis
Üretim Kapasitesi : 160kg,400kg,650kg,600kg
Kullanım Süresi: 24saat/gün

Jet makinesi ile düşük flotte oranında ve yüksek ısıda işlem yapılabilmektedir. Kumaş makineye halat formunda girmektedir. Düşük sıcaklıklarda ve 140 ºC’ ye varan sıcaklıklarda işlem yapılabilmektedir. Makinede tüp başına 150 kg düşmektedir .

Kumaş makinesinin ön kısmındaki rehber vinç ile kazanın içerisine iletilir. Kumaş pileler oluşturarak banyoya ulaşır. Kazanın içerisinde delikli tambur vardır. Kumaş hareketi bu  tambur içerisinde sağlanır. Kumaşın makine içerisinde bir turu için geçen zaman önemlidir. Makine turu iyi ayarlanmaz ise kumaşta abrajlı boyamalar oluşabilir.

Kumaşa yüksek basınç uygulamak ve gerekenin üstünde bir hız ile çalıştırmak kumaşta yıpranma ve tüylenmelere yol açar. Düşük basınç ve yavaş hız ile çalıştırıldığında ise düzgün olmayan boyamalar elde edilir.

MAKİNENİN YARDIMCI ÜNİTELERİ

1-İlave tank: Boyarmaddelerin ve diğer kimyevi maddelerin çözündürme işlemi burada yapılmaktadır. Tankın altından buhar, üzerinden ise su verilmektedir. Ayrıca ilave tankının üst tarafından bir boru vasıtası ile çözündürülmüş tuz verilmektedir. Kimyasallara ilave tankından banyo pompasına gönderilmektedir.

2-Sirkülasyon pompası: Kartuş filtresinin altında bulunmaktadır. Pompa ilave tankındaki çözeltileri ve kazandan gelen banyoyu emer. Banyoyu ve çözeltiyi basınçlı bir şekilde kartuş filtresinden ve ısı değiştiriciden geçirir, makinenin üstünden kazana verilir.

3-Kartuş filtresi: Kartuş filtresi ısı değiştirici ile sirkülasyon pompası arasında yer alır. Banyo pompasından gelen sıvı burada süzülmektedir. Sivi içerisinde bulunan lifler, iplik parçaları vb. maddeler kartuş filtresinde çoraplar vasıtası ile süzülmektedir. Her işlemde çoraplar değiştirilmektedir.

4-Isı değiştirici: Isı değiştirici kartuş filtresinin yanında bulunmaktadır. Borular vasıtası ile gelen sıvı ise ısı değiştiricide ısıtılmakta ve soğutulmaktadır. Max. soğutma sıcaklığı 15 ºC ve max. ısıtma sıcaklığı 140 ºC ‘dir.

5- Direnç termometresi: Isı değiştirici ve boyama kazanı arasındadır. Sıcaklığı gösterir.   

6- Rehber vinç: Makinenin üstünde bulunmaktadır. Kumaşı makinenin ön kısmından arka kısmına iterek kumaşı kazan içerisindeki hareketini sağlamaktadır.

7- Otomatik kontrol üniteleri: Makinenin sıcaklığını, makinede geçen tur sayısını, su alımını vb. işlevlerin yapılmasını sağlayan üniteler bulunmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


A : Boyama kazanı
B : Tambur silindir
1 : Kısma valfı
2 : Durdurma valfa
3 : Banyo pompası
5 : Ekleme pompası
12 :Buhar desteği
12a :Kondanzasyon dönüşü
13 : Soğuk su girişi
13a : Soğuk su dönüşü
14 : Güvenlik valfı
26 : İlave pompası
29 : Sıcak eşanjör
30 : Geri dönüşsüz valf
56 : Deneme aygıtı
57 : Dikiş dedektörü
83 : Rehber vinç
84 : Boşaltıcı vinç
85 : Kontrol bölgesi
309 : Su valfı
390 : Su sübapları
600 : İlave tankı
610 : Destek valf enjeksiyonu
611 : Su uzaklaştırma valfı
615 : İlave tank alıcısı
615.a : Tuz çözücü
688 : Buhar valfı
800 : Kartuş filtresi
800.1 :  Kademe filtresi
811 : Su uzaklaştırma filtresi
1360 : Hava çıkış sübapları
1700 : Su sayacı
 

 

 

 

BASKI   BÖLÜMÜ 

Fabrikanın baskı bölümünde parça baskı işlemi yapılmaktadır. Parça baskı bölümünde baskı işlemi yapan iki tane baskı makinesi ile bir tane kurutma makinesi bulunmaktadır. Bu makineler ile seri üretim sağlanmaktadır.

PARÇA BASKI İŞ  AKIŞI

Müşteri  baskısının yapılmasını istediği deseni işletmeye getirir. Baskısı yapılacak desenin şablonları dışarıda yapılır. Desende bulunan her renk için boya hazırlanması işlemi boya mutfağında yapılır. Boya mutfağında müşterinin istediği renkler tutturulmaya çalışılır. Renkler tutturulunca numune masasında üç tane örnek baskı hazırlanır. Bu örnek baskılardan ikisi müşteri temsilcisine verilir ve bir tanesi de boyahanede kalır. Örnek baskı onaylanırsa seri üretime geçilmektedir. Seri üretime geçmek için boya reçetesinin hazırlanması gereklidir. Boya reçetesi hazırlandıktan sonra baskı ve fikse işlemleri yapılarak proses tamamlanmış olur.

                 BOYA  REÇETELERİNİN HAZIRLANMASI

İşletmede baskı işlemleri plastik ve pigment boyalarla yapılmaktadır. Pigment boyarmaddeler tek başlarına boyama yapamazlar, mutlaka gerekli miktarda pat ile karıştırılması gerekir.

Pat Hazırlanması

Pat; içine pigment boya atılarak renklendirilebilen ve bir çok kimyasal maddelerin karışımı ile elde edilen bir maddedir. Pigment boyalar suda çözünmezler. Elyafa bağlanmaları için pat halinde olmaları gerekir.

Kullanılan maddeler                   Görevleri                 Kullanım miktarı
Binder:   Boyanın kumaş üzerinde  kalıcı olmasını sağlar.     120 ve  50 g / kg
Emülgatör:     Karışmayan iki sıvının birbirine bağlanmasını sağlar. 12  g/kg
Kıvamlaştırıcı:   Patın akıcılığını sağlar.             25  g/kg
Üre:     Boyanın kurumasını önler.                                            10  g/kg
Amonyak:    Patın pH’ ını ayarlar .                                                      2   g/kg
Diamonyum fosfat:Patın akıcılığını arttırır.                                                   2   g/kg
Fiksatör:    Boya haslığını arttırır.                                                     5   g/kg
Su:    Patın karışmasını sağlar.                                                 774 g/kg
 


Plastik Boya  Reçetelerinin Hazırlanması

Plastik boyalarda pat denilen olay yoktur. Renkler standarttır. Standart renk dışında kalan bir renk hazırlanacağı zaman, standart boyalar kendi aralarında bir oran dahilinde karıştırılır. Plastik boyalar suda çözünmezler ve ısıya karşı hassastırlar.

Toplamı yaklaşık 1 kg olacak kadar bir boya aşağıdaki gibi hazırlanır;

    Boyanın adı                              Boyanın miktarı 
        A                                                    X=8
        B                                                    Y=4
        C                                                    Z=20
Burada en büyük rakam baz alınır , hazırlanacak olan boya miktarı ile kıyaslanır. Bu rakama ulaşmak için kaç ile çarpılması gerekiyorsa o rakam ile çarpılır.
           
                    20 x 40 =800g
                      3 x 40 =120g
                      7 x 40 =280g

                                  1200g

PARÇA BASKI MAKİNELERİ

Makine markası  : M.H.M
Basabileceği maksimum desen alanı :  en=48 cm , boy=68 cm
Basabileceği renk sayısı : 8

Makine markası: SHENCK
Basabileceği maksimum desen alanı:   en= 48 ,  boy=68
Basabileceği renk sayısı : 6

Palet: Baskı yapılacak kumaş  palete serilir. Paletler desen ebatlarına göre değişmektedir. Makinenin kollarına monte edilmektedir. Dikdörtgen şeklinde metalden yapılmıştır.

Rakle: Şablon üzerindeki boyayı ileri geri hareket ettiren parçadır.

Şablon: Her bir desen ve desene ait renkler için ayrı ayrı hazırlanır. İpekten yapılmıştır.

İstasyon: Üzerine şablon yerleştirilen makine parçasıdır.

Ara Kurutucu: Boyayı çok hafif kurutmak amacı ile kullanılan elektrikli bir kurutucudur. Makinenin istasyonuna monte edilir. Ara kurutucu zemin renginin baskı renginden daha fazla ön plana çıkması durumunda kullanılır.

Hazırlanan boyalar istasyona yerleştirilmiş olan şablonların yüzeyine konur. Boyanın kumaş yüzeyine geçmesini sağlayan rakleler yerleştirilir. Plastik boyalar, pigment boyalara göre daha kıvamlı oldukları  için plastik boyalarda sert rakleler kullanılır. Desen boyutlarına göre palet seçilir ve makineye monte edilir. Yolunma olacak gibi ise ara kurutucu yerleştirilir.

Kumaşın palete yerleştirilmiş şekli; X  ve  Y  eksenlerinin palet üzerine çizilmesi gerekmektedir. Burada  X ekseni   paletin ortas

 


Sitemizin Sürekliliği için Lütfen Sponsor Bağlantılarına Tıklayınız.